Kitap

Gılgameş Kitabı ve Toplum Efsaneleri Üzerine

Gılgameş, her ne kadar bir halk efsanesi olarak önümüze çıksa da, içerisinde muhteşem bir olay örgüsünü barındırmaktadır.

Harald Braem, unutulmaya yüz tutmuş bir halk hikayesini, muhteşem bir dille, muhteşem bir olay örgüsü etrafında birleştirerek insanlığa sunmaktadır. Kitap içerisinde yer alan hikaye, insanlığın hayal gücünün sınırlarının ne kadar geniş olduğunu, gelişmiş teknoloji ile insanların bu sınırları daralttığını göstermektedir.

Kitap içerisinde yer alan dini ritüellerin tamamı, insanlar tarafından dinin ne denli değiştirildiğinin, tahrif edildiğinin bir delili niteliğindedir. Her karakter, belirli bir misyon etrafında birleşmekte, halkların değişimini temsil etmektedir. Bu nedenle önemli bir yapıtla karşı karşıya olduğumuzu, kitabın ilk sayfalarından itibaren fark etmekteyiz.

Gılgameş Destanı, tipik bir ululaştırma –ilahlaştırma- hikâyesidir. Toplumlar, kendi aralarında yaşamış, yaşamlarını tamamlamış ve kendilerine göre kahraman olan insanları İlah konumuna sokmaya oldukça meraklıdır. Onların birer insan olduğunu, bir yönetici olduklarını unutmaktadırlar. Bu nedenle, ölen insanların ardından gelen ilk nesil, ölen kişiye kahraman muamelesi yapar, sonraki nesil daha da ileri gider. Gelen üçüncü nesil tapınmaya başlar. Bu nedenle elimizde bulunan hikâye bu öykünün gelişimini ve eklentileri ile anlatılmasıdır.

Gılgameş tiyatro oyunu olarak da sergilenmiş, birçok zorlu kısmı bu yol ile anlatılmaya çalışılmıştır. Ancak oynanan tiyatro oyunlarında belirli detayların eksik olduğunu söylemek mümkündür. O nedenle kitabın okunmasının daha iyi olacağını düşünmekteyiz.

Birkaç bölümden oluşan eser, bir gelişim sürecini önümüze koyar. Karakterimiz olan ve destana –kitaba- ismini veren Gılgameş, sıradan bir insanken, bir kral olmaktadır. Bu zor ve uzun bir süreçtir. Bu süreç içerisindeki gelişim, belirli bölümler –olaylar- sayesinde verilir. Yaşanan her olayın kendi içerisinde bir gelişim süreci ve anlatmak istediği belirli durumları vardır. Bu durumlar, belirli anlatıların sağlanması için verilmektedir. Güç, iktidar, adalet kavramlarının muhteşem şekilde işlendiği bu eser, dikkatli bir şekilde ve dingin bir kafa ileyken okunmalıdır.

Gılgameş Kitabı Özet

Bir sorunla başlar hikâyemiz… Sıradan bir insan olan ana karakterimiz, ortaya çıkan bu sorunu çözer. Daha sonra sıradan bir insan olmasının ardından, halk tarafından bir kahraman olarak görülmeye başlar. Süreç başlar. Yapılan her hamle, ana karakterin mevki olarak yükselmesine sebep olur. En sonunda krallığa gelen bir süreç başlar. Bu sürecin ardından iktidarın paylaşılma sorunu beraberinde gelir.

Yapı olarak oldukça kuvvetli bir hikâye olmasının yanında, oldukça sağlam bir olay örgüsü etrafında birleşmektedir. İktidar paylaşımı sorununun ardından ortaya çıkan şey, mevcut iktidarın yöneticisi konumunda olan Gılgameş’in yalnızlığa bürünmesidir. İktidara gelen her insan, o kadar gücün ve şaşaanın arasında bir başınadır. Bu durum, bir dost arayışını tetikler. Bu dost, karşıt bir karakterdir. Kral ile aynı güçtedir. Ancak yabanidir. Bu durum iktidarın iki yüzünü temsil etmektedir. Bir grup tarafından kahraman olarak görünen iktidar, bir diğer yönüyle her daim barbardır. Bu durum, yönetim anlayışının aradan geçen binlerce yılın ardından değişmediğini göstermektedir.

Kurulan duvarların arasında, bir devletin inşası söz konusudur. Toplum her daim kendini güvende hissetmek istemektedir. İnsanların tamamı korunduğunu bilmek istemektedir. Bu durum, duvarın inşası ile verilir. Daha sonra aşk duygusu hakkında bir bölüm açılır ve bu konuda da madalyonun iki yüzüne de bakmamız istenir. Aşk bir yönü ile değişim gösterirken, diğer yönü ile sürekli olarak barbardır.

Alamut Kalesi  kitabının içerisindeki yapı ile Gılgameş arasında muhteşem benzerlikler vardır. Ancak verilen emek öngörüldüğünde, Gılgameş birkaç adım daha öndedir diyebiliriz. Madalyonun iki yüzü, Kara Şövalye  filmindeki Harvey Dent karakterini anımsatmaktadır. O karakter üzerinden, adaletin iki yüzü verilmekteydi. Yukarı da saydığımız diğer yazılarımızı da okumanızı tavsiye ederiz.

Gılgameş her yönü ile muhteşem bir emeği gözler önüne sermektedir. Bu nedenle okunmayı hak eden kitaplardan birisidir. Kitabın destandan farklı noktalar barındırdığını söylemekte de yarar vardır.

Olay Örgüsünün Kurulumu

Gılgameş içerisindeki olay örgüsü, klasik bir anlatı unsurunu gözler önüne sermektedir. Bir girişin, gelişmenin ve sonun olduğu bu yapı, hikâye anlatımının ne denli eskilere dayandığını ispatlamaktadır. Ayrıca Tevrat, İncil ve Kuran’da bahsi geçen Tufan’ın ne denli eski olduğunu da kanıtlar niteliktedir. Zira toplumlar, geçmişte yaşanan gerçek olayları, destanlarında sık sık dile getirmektedir. Kitabı okurken bu açıyla bakmanızı öneririz.

Gılgameş, uzun uğraşlar sonucunda yazılan, her insanın rahatlıkla okuyabileceği türden bir eserdir. Bu nedenle fırsatı olanların alarak okumasını tavsiye etmekteyiz.

İnsanların ve toplumların, aradan geçen binlerce yıla rağmen, hala aynı kaldıklarını, hiçbir şekilde değişmediğini ispatlar niteliktedir. Yönetimlerin, iktidar paylaşımının, aşkın ve arkadaşlığın işlendiği, oldukça fantastik bir olay örgüsü sizleri beklemektedir.

Çevirdiğiniz her sayfada bu durumu görmeniz mümkündür. Herhangi bir bölümde gözlerinizi kapattığınızda kendinizi Uruk’ta hissedebilirsiniz. Bu nedenle Harald Braem’in ne kadar usta bir yazar olduğunu söyleyebiliriz. Kelimeler, gözlerinizin önünde bir film sahnesini canlandırmaktadır.

Etiketler

wllux

Yeterli zamanım yok deme. Pasteur, Michelangelo, Leonardo da Vinci’nin de günleri 24 saatti.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı